Kripto Para Birimleri Hakkında Bilmeniz Gereken 7 Şey

1994 yılında, HBO’da düşük seviyeli bir programlama pozisyonunda çalışıyordum. Beni işe almaları için resmen yalvardım çünkü aslında niteliklerim bu pozisyon için hiç de uygun değildi. Tam bir hayal kırıklığı ile geçen iş görüşmesi sonrasında parkta satranç oynarken görüldükten sonra işe alındım! Çünkü patronumun patronunun patronu satranç oynamayı çok seviyormuş…

Pozisyonum kapsamında görevim HBO stream servisini kablolu hatlara taşımaktı. Komik olduğunun farkındayım, lütfen daha fazlasını ne siz sorun ne de ben söyleyeyim.

Patronuma şöyle dedim: “Bunu yapan teknoloji zaten mevcut. Adı ise internet. İçerik stream etmek için neden tamamen yepyeni bir yol icat etmek zorundayım?”

Patronumun söylediklerime olan reaksiyonu ise şöyle oldu:

“James, sakin ol. Kablo ekibindeki çalışanlar ne yaptıklarını çok iyi biliyorlar. Akademisyenler arasında bu internet olayı popüler olabilir ama internet geçici modadan başka bir şey değil.

Konu orada kapandı.

 

1) Kripto para birimleri (cryptocurrency) geçici moda değil.

Kripto para birimleri, günümüze kadar gelmiş 5000 senelik iki trendden faydalanır.

A) Her endüstri alanında Teizm  ==> Humanizm ==> Dataizm.

Örneğin 2000 yıl önce eğer hasta olsaydınız günah işlediğinizi düşünürdünüz veya iyileşmek için dua ederdiniz ya da tanrı tarafından cezalandırılmış olduğunuza inanırdınız. 20 sene önce hasta olmuş olsaydınız iyileşmek için doktora giderdiniz ve iki aspirin içerdiniz. Günümüzde ise hasta olduğunuzda EEG’ler ve fMRI’lar çekiliyor, genetik testler yapılıyor ve yakalandığınız hastalığın tanısı konulduğunda en etkili tedavi yöntemine başlanıyor.

Yukarıdaki örneği kullanarak parayı geçmişten günümüze şu şekilde açıklayabiliriz.

Tanrıya güveniyoruz ==> Benjamin Franklin’e güveniyoruz ==> Kripto para birimlerine güveniyoruz (yana dataya güveniyoruz)

B) Takas veya değiş tokuş ==> Eşyalara fiziksel değer biçmek (altın, gümüş vs) ==> Metal üzerine basılan para ==> Kağıt para ==> Banka parası ==> Tamamen datalardan oluşan para (kripto para)

Bahsettiğim bu trendler yok olmuyor ve yok olmayacak da. Geçmiş senelerde karşımıza çıkan büyük problemlerin hepsi bu yollarla çözülmüş. İşte kripto ise 5000 senedir günümüze gelmiş olan bu trendlerin en önünde yer alıyor.

 

2) Kripto para birimleri “kripto” değil.

“Kripto” kelimesinden gerçekten nefret ediyorum.

Biri bana “Amazon nedir?” diye sorsa, “bir alışveriş merkezi” olarak cevap veririm.

Asla, “Amazon, TCP/IP protokolleri üzerinde yer alan bir yazılım uygulamasıdır,” şeklinde cevap vermem. Hatta kimse o soruyu bu şekilde cevaplamaz, ki aslında Amazon’u bu şekilde açıklamak hiç de yanlış değildir.

“Kripto”, Bitcoin’i güvenli yapan faktörü açıklayan bir terimdir. Bitcoin, “açık anahtarlı şifreleme” olarak nitelendirilen bir matematik sistemini kullanır. Ancak kriptonun ne anlama geldiğini bilmeniz aslında kripto para birimlerini tamamen anladınız demek değildir, sadece matematikçiler tarafından güvenliği doğrulanan bir para birimi olduğunu öğrenmiş olursunuz.

Kripto para birimlerine “data para birimi” ya da basitçe “para birimi” demek aslında daha iyidir.

Ancak,

3) Kripto para, bir para birimi değil.

Para birimi iki anlamı karşılar:

– Para birimi, değere sahip bir şeydir. Bir kişi “1.000.000 dolara sahibim” diyebilir. Bu bankada yatan paranın miktarını gösterir. Bu rakam, o kişinin sahip olduğunu söylediği şeyin tam değerini niteler.

– Para birimi, alış ve veriş mekanizmasıdır. Yani yanınızdaki 1 dolarla bir kafeye gidip kahve satın alabilirsiniz.

Bitcoin ilk anlamı karşılarken ikincisini karşılamamaktadır (kahve almak istedikleri her zamanda en az 10 dakika beklemek istemeyenler için).

Diğer kripto para birimleri ise ikinci anlamı karşılarken birincisini karşılamaz. Bazıları her iki anlamı da karşılar. Hatta daha fazlası bile var. Öğrenmek için okumaya devam edin.

 

4) Kripto para birimleri, gelecekte sözleşme hukukunun yerine geçecek sözleşmelerdir.

Kitle fonuna yeni bir alternatif olan ICO (Initial Coin Offerings) popüler olmaya başladı çünkü sözleşme fonksiyonunu bu fonlara kazandırmak mümkün.

Örneğin Filecoin adındaki bir coin, file coin’e sahip herkesin o coin üzerinden dosya paylaşımı yapabileceğine izin veren bir sözleşme vardır ve bu sözleşme coinin üzerine gömülmüştür. Yani bu para birimi, sahip olduğunuz coinleri merkezi olmayan bir dropbox konumuna getirebiliyor.

Günümüzde kripto paralar; emanet belgeleri ve vasiyet gibi birçok basit sözleşme yerine kullanılabilir durumda. Sözleşme hukuku 400 milyar dolarlık bir pazara sahip. Sözleşme hukuku gün geçtikçe azar azar bu pazarı kaybedecektir ve hatta eninde sonunda tamamı kripto paralar tarafından devralınacaktır. Bu devralım sürecinde daha birçok yeni kripto para birimi de ortaya çıkmaya başlayacaktır.

 

5) Kripto paraların %95’i ya sahte ya da gelecekteki değeri 0’a düşecek.

Popüler olan her alanda olduğu gibi kripto para alanında da birçok sahtekarlık söz konusu. Sahte para birimleri, hacklenmiş işlemler, ponzi düzeni (ponzi scheme) vs.

Ama hayatın her alanında olduğu gibi kripto para alanına da yasalar getirilecek, suçlular yakalanacak ve yasallaştırılmış kripto paralar gittikçe yaygınlaşacak. İnternet, 90’lı yıllarda nasıldıysa kripto paralar da günümüzde o konumda. O yıllarda interneti görmezden gelmek istemediniz çünkü kazanç potensiyeli fazlasıyla çok yüksekti ancak dolandırıcılardan da uzak kalmak için elinizden geleni yaptınız.

 

6) Kripto paralar itibari para birimi değil.

Dolar ya da altın yerine kripto paralara yatırım yapmak çok daha değerlidir.

Dolar bir değere sahiptir çünkü biz doların bir değere sahip olduğuna inanıyoruz ve Amerika devletinden beklentimiz fazla sayıda dolar basmadan doların varolan bu değerini korumaktır.

Altın bir değere sahiptir çünkü insanoğlu seneler boyunca altını ve diğer değerli metalleri para olarak kullanmıştır. Altının değere sahip olmasının başka bir sebebi ise altın madenini elde etmek için madencilerin çalıştırılması gerekmektedir ve dünyada sınırlı miktarda altın madeni bulunmaktadır.

Ama her türlü çeşit taş dünyada sınırlı miktarda bulunmaktadır bu yüzden altın aslında o kadar da özel bir durum değil.

Kripto paralar, yukarıda açıklanan kesin bir değer biçilen para birimlerin getirdiği sorunların hepsini çözüyor.

 

7) Jamie Dimon haklı değil, peki neden?

Jamie Dimon, dolarları işleten bir bankayı yönetiyor. İnsanlar dolar kullanmayı bıraksa Jaime Dimon’un bankasını da kullanmayı bırakırlar. Jaime Dimon, bankasının batmasını istemiyor.

İnsanlarda hep bir art niyetin olmasını bekleyin. Bu yazıyı yazan benim için de geçerli bu.

 

Peki benim art niyetim nedir? Hangi kripto paraların yasal hangilerinin sahte olduğunu belirleyerek çok fazla miktarda para kazanmak. Bunu yapmama yardımcı olacak bir ekip ve network bile kurdum. Oluşan trendleri takip etmek ve hatta bu trendlerde önderlik yapmak beni mutlu ediyor. 1992 yılında ilk kez tüm dünyaya bir kapı açan interneti denediğimden beri, kripto paralar hayatımda gördüğüm en heyecan verici şey.

 

Bu yazı, Medium’da yayınlanan orjinalinden çeviridir. 

İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar

Sosyal Girişimcilik Nedir? Ülkemizde ve dünya üzerinde yapılan girişimcilik örnekleri kendi içerisinde de türlere ayrılmaktadır. Normal girişimci ve sosyal girişimci olmak üzere iki farklı girişim türü bulunmakta, sektörün türü...
Startupların Başarısız Olmasına Neden Olan En Önemli 20 Faktör Pazara uygunluk gösteren ürünlerin yetersiz olması ya da ekibin işbirliği kuramaması gibi, startupların başarısız olmasına neden olan 101 faktörü analiz ettik. Bunların arasından başarısızlığa neden o...
5 Maddede Startup Ortaklığı’na Giriş Bir startup şirketinin ilk günlerde vermesi gereken en önemli kararlardan biri şirketin sahipliğinin nasıl paylaştırılması gerektiği ile ilgilidir. Elbette ki öncelikle bunu etkili bir şekilde yapa...

Yorum / Soru Bölümü

Aramıza Katılın

İstanbul girişimlerindeki kariyer fırsatlarını takip edin.

Üye Ol