Çalışmak İçin En Doğru Startup Nasıl Seçilir?

Bir startup’a katılma fikri oldukça heyecanlı bir fikir. Fakat eski bir şeyi bırakıp yeni bir şeye geçme arzusu bazen iki kenarı keskin bir bıçağa dönüşebilir. Yeni bir dünyaya atılmaya hazır olmanız, seçici olmamanız gerektiği anlamına gelmez. Tüm bu süreç boyunca değerli bir profil olduğunuzu hatırlamanız oldukça önemli.

Elbette ki tüm startuplar eşit yaratılmaz. Morgan Stanley’de bir işe başladığınızda bunun sizi iyi bir bankacı olmaya hazırladığından emin olabilirsiniz. Bu analist programını yıllardır sürdürdükleri için bu konuda uzmanlaşmış bir yerde olacaksınız. Öte yandan startup deneyimi sizi girişimcilik konusunda çok geniş bir yelpazede herhangi bi yere konumlayabilir.

Siz bir yatırımcısınız, fakat bir işe para yatırmak yerine zamanınızı yatırıyorsunuz. Bir yatırımcı yaklaşık 30 dk’da bir girişimcinin risk ve potansiyelini değerlendirebiliyorsa, siz de aynı şekilde doğru yatırımı yapıp yapmadığınızı tartmalısınız. Çalışmak için en doğru startup’ı nasıl seçeceğiniz konusunda bazı tavsiyelere ihtiyacınız olabilir:

 

1. Şirkette mentorlar olduğundan emin olun

Mentor derken, öğrenmeniz için her adımda elinizden tutacak birinden bahsetmiyorum. Önemli olan kariyer gelişim sürecinize katkı sağlayabilecek insanlar bulmak. Bir startupta mutlu olma ihtimalinizi artırmak için çevrenizde sizin gelişimizini umursayan insanlar olduğundan emin olmalısınız.

Peki, kısa bir görüşmede, şirkette mentor kültürü olup olmadığını nasıl anlarsınız? Bir yolu, şirkettekilerin mentorlarının kim olduğunu sorabilirsiniz. Cevap verirken bocalıyorlar mı diye gözlemleyin. Ayrıca görüşmeyi yaptığınız kişinin sizin uzun vaadeli hedeflerinizle ilgili olup olmadığını inceleyin. “Bu işte ne öğrenmek istiyorsun?” ya da “bir startupta çalışmak için nasıl bir motivasyona sahipsin?” gibi sorular sorup sormadığına bakın. Devamında cevaplarınıza gore şekillenen sorular soruyorlar mı? Tüm bunlar size değiştirilebilir bir makina parçası olarak görmediklerine dair pozitif işaretler.

 

2. Startup’ın hangi aşamada olduğunu iyi anlayın

İnsanlar genelde twitter’dan tutun, hackathon’da başlayan 2 kişilik oluşumlara kadar herşeyi startup olarak tanımlıyorlar. Bu sebeple bir startup’ın, yaşam döngüsünün neresinde olduğunu iyi anlamak çok kritik. Birincisi, alacağınız risk buna gore değişecektir. Bir startup’ın risk değeri 4 şeye gore değişiklik gösterir: yatırım almak, ürün/pazar eşleşmesine sahip olmak, gelir elde etmek ve karlı bir hale gelmek. Ne kadar unsura sahip olursa, başarısızlık riski de o kadar azalacaktır. Aynı şekilde siz de daha az risk alıyor olacaksınız. Uyarı* bir çok startup ürün/pazar eşleşmesi olduğunu söylecektir fakat çok azı buna sahiptir. Kendi araştırmanızı yaparak daha iyi fikir edinebilirsiniz.

İkincisi ise, farklı aşamalar, farklı roller gerektirir. Örneğin, bir şirket henüz ürün/pazar eşleşmesine ulaşmadıysa, sizin göreviniz daha araştırmacı bir rol olacaktır ve şirket büyüdükçe rolünüz de daha hızlı gelişebilir. Bir süreliğine birbirinden çok farklı 2 projede çalışmanız gerekebilir. Ayrıca daha büyük bir şirkette, farklı fonksiyonlarla çalışma ihtimaliniz daha düşüktür, dolayısıyla da bir konu üzerine “uzman” olma ihtimaliniz daha yüksektir. Bunların herhangi birini iyi veya kötü olarak değerlendirmek çok doğru değil çünkü önemli olan farklı deneyimler yaratıyor olmaları.

 

3. Kurucularla tanışın

İşe alım, kurucu ekibin temel görevlerinden birisidir. Bu sebeple 30 kişiden az çalışanı olan bir startupta, en azından 1 kurucu ile tanışamamanız için geçerli bir mazeret olamaz. Peki neye dikkat etmelisiniz? Dürüstlük, kurucu ekipte olması gereken en önemli şeylerden biridir. Kurucu ekibin, çözmeleri gereken sorunlar konusunda açık olmaları pozitif bir göstergedir. Eğer süreç sonunda bir teklif ve hisse imkanı sunulursa, hissenizin ne kadarlık bir yüzdeye denk geldiğini mutlaka sorun. Sorduğunuzda çoğu yüzdeyi söyleyecektir, fakat bu konuda açık olmazlarsa, diğer bir çok konuda açık olma ihtimalleriyle ilgili kaygı duymanız çok da mantıksız değil.

Ayrıca kurucuların ilham verici insanlar olup olmadıklarına bakın. Başarılı startuplar başarılı insanlara ihtiyaç duyar, ve eğer size ilham veremiyorlarsa, diğer çalışanlara da çok büyük ihtimalle katkıları olmayacaktır. Bu süreç aynı zamanda daha geniş zamanlı sorular için de iyi bir fırsat. Şirket ve kurucuların vizyonları tutarlı mı diye bakın. Şirketin nereye gittiği konusunda onların bakışı ve sizin bakışınız arasında ne kadar fark olduğuna dikkat edin. İlginç bir şekilde, bazı yatırımcıların da yaptığı bir hata bu – yalnızca şirketin vizyonuna yatırım yapıp, kurucunun vizyonunu önemsememek sonradan pişman olunacak bir durum.

 

4. Geçmiş operasyon sürecini analiz edin

Zor sorular sorun, en önemlilerinden olan “Daha once biri şirketten ayrıldı mı?” Sorunun cevabı hayır ise bu iyiye işaret. Evet derlerse, bu kişinin neden ayrıldığını öğrenmeye çalışın. Aldığınız cevaplar durumu belli edecektir. Eğer çalışanlar diğer startuplara katılmak için ayrıldılarsa, bu negatif bi gösterge. Fakat kendi startuplarını kurmak için ayrıldılarsa bu büyük ihtimalle pozitif bir gösterge. Ve tabi ki, eğer bankada çalışmak için ayrılmışlarsa, koşarak kaçın. Bunun olduğuna pek şahit olmadım ama olduysa da orada garip bir şeyler dönüyor demektir 🙂

Ayrıca kuruculara yatırım almadan evvel startup’ı nasıl fund ettiklerini sormak ilginç olabilir. Kurucuların ellerindeki bütçeyi nasıl yönettiklerine dair bir fikir verecektir. İyi bir CEO için olmazsa olmaz bir konu bu (bir çok startup’ın başarısız olmasının sebebi paralarının hızlı tükenmesi). Eğer CEO size sırf işi devam ettirebilmek için başlarda garip projeler yapmak durumunda kaldıklarını söylerse, bu parayı yönetme konusunda iyi olduklarını gösterir. Ayrıca mevcut bütçeyi de sorun – yanlızca 6 aylık nakitleri kaldığını öğrenmek şaşırtıcı olabilir.

 

5. Ofiste yeterince zaman geçirin

Startuplar çoğunlukla işe alımdan evvel potansiyel adaylardan bir projeyi tamamlamalarını isterler. Bu, projeyi haftada bir kaç gün ofiste yürütmenizin okey olup olmadığını sormak için iyi bir fırsat. Bu fırsata sahip olursanız ofiste geçirdiğiniz günlerde şirket kültürünü gözlemlemeye çalışın, isteklerinize uygun olup olmadığına bakın.

Bazı insanlar sessiz ortamlarda çalışmayı sever, bazıları ise gürültülü. Bazıları yeni ürün lansmanları ve ortaklık konuları dışında, son teknoloji trendlerini de tartışmayı sever. Diğerleri ise kendi pazarları dışında gelişen teknolojilerle çok ilgili değildir. İlk bahsettiğim ortam için en iyi göstergelerden biri şirkettekilerin aktif bir twitter hesabı, ya da bloğu olmasıdır. Bu ufak işaretler çalışanların kendine ait fikirlerinin olduğunu, daha da önemlisi bunları paylaşmaya ve feecback almaya istekli olduklarını gösterir. Bu yoksa da kötüye işaret değil, sadece farklı bir ortam var demektir. Ofiste bir kaç gün geçirerek normalde farketmeyeceğiniz bir çok detayı farkedebilirsiniz.

 

6. Mutluluk sorusunu sorun

Direkt olun ve çalışanlara “Burada çalışmayı seviyor musun?” ya da “İşinle ilgili en sevdiğin kısım nedir?” gibi sorular sorun. Mutsuz bir çalışanın kelimelerinden mutsuzluğunu anlamak kolay olmayabilir ama bunu gördüğünüzde anlarsınız. Mutsuzlarsa size kısa, genel geçer cevaplar vereceklerdir. İşini ve üzerinde çalıştığı ürünü seven biri size saatlerce bundan bahsedebilir. Farklı şirketlerdeki çalışanların bu sorulara vereceği yanıtlardaki nüanslara dikkat edin.

 

7. Çözmek için heyecan duyacağınız bir problem bulun

Görüşmenizde “Şu sıralar çözmeye çalıştığınız ilginç bir sorun var mı?” diye sorun. Bu zamanı, sorunu tüm yönleriyle anladığınızdan emin olmak için kullanın. Görüşmeden ayrıldıktan sonra aklınız bu soruna gidiyor ve olası çözümleri mi düşünüyorsunuz? Durum böyleyse tebrikler, çözmek için heyecan duyacağınız bir problem buldunuz.

Problem çözmek, aktif ve pasif düşünmenin bir kombinasyonudur. Aktif düşünmek, problem çözmeye çalışırken iş üzerinde farkındalıkla düşünme şeklidir. Pasif düşünme ise eve giderken veya duş alırken yaptığınız şeydir, ve çoğunlukla en iyi çözümler bu esnada ortaya çıkar. Eğer gerçekten ilgi duyduğunuz bir problemle uğraşıyorusanız, pasif düşünme sürecini maksimize ederek sonuca daha hızlı ulaşabilirsiniz.

Yorum / Soru Bölümü

Aramıza Katılın

İstanbul girişimlerindeki kariyer fırsatlarını takip edin.

Üye Ol